Schijndel werkt alleen op afspraak om u beter van dienst te zijn

 
Schijndel werkt alleen op afspraak om u beter van dienst te zijn

Voorpootrecht


In de Meijerij zijn pootrechten een veel voorkomend fenomeen met een lange geschiedenis



Poot- en plantrechten 

Afbeelding: bomen in Schijndel

Pootrecht

Een pootrecht is het recht van een grondeigenaar om in de berm van de aangrenzende openbare weg beplanting aan te brengen, te onderhouden en te rooien. In de Meijerij zijn pootrechten (en overpootrechten) een veel voorkomend fenomeen met een lange geschiedenis (12e of 13e eeuw).
De Landinrichtingsdienst heeft samen met het Kadaster in het Ruilverkavelingsgebied Sint-Oedenrode de pootrechten geïn-ventariseerd en juridisch vastgelegd. De meeste pootrechten zijn daarbij in stand gehouden.

Plantrecht

In het buitengebied kwamen tot voor kort ook veelvuldig plantrechten voor. Daarvan is sprake, als derden (meestal aangrenzende grondeigenaren) in de berm van een openbare weg bomen hadden aangeplant, zonder dat er sprake was van een pootrecht, terwijl de gemeente als grondeigenaar dat steeds had gedoogd. Door de gewijzigde eigendomsverhoudingen als gevolg van de Ruilverkaveling, zijn de betreffende beplantingen vervallen aan de gemeente.

Gemeentebomen

De gemeente heeft ten gevolge hiervan ca 6400 bomen in het buitengebied in eigendom, beheer en onderhoud gekregen.
Op donderdag 30 november 2006 heeft W.Bekkers, clustercoördinator Groen van de gemeente, in zaal de Kikvors (Boschweg) voor de leden van ZLTO-Schijndel over dit onderwerp onderstaande presentatie gehouden.

Definities pootrecht en overpootrecht 

Pootrecht is het recht om bomen te hebben, te vellen en te herplanten in de berm van de openbare weg aangrenzend aan eigen erf of perceel.
Overpootrecht is het recht om bomen te hebben, te vellen en te herplanten in de berm van de openbare weg aan de overzijde van de weg die grenst aan eigen erf of perceel.

Plantrecht 

  1. Het recht om bomen te hebben, te vellen en herplanten zonder aanwonende / aangelande te zijn
  2. De vergunning van een overheid (gemeente /provincie) om bomen aan te mogen planten langs openbare wegen
  3. De wettelijke verplichting om bomen aan te planten langs wegen op grond van de Franse wet (Napoleon)

Ontstaan van pootrechten in Meijerij 

  1. Ten tijde van de Hertogen van Brabant (12e en 13e eeuw)
  2. Het oudst bekende pootrecht in Schijndel dateert van 18 juli 1465, uitgegeven door hertog Philips
  3. De laatste pootrechten (pootkaarten) zijn uitgegeven in 1838
  4. Bij ontginningen uit periode na 1838 kunnen dus géén pootrechten meer voor komen
Afbneelding: plattegrond van Schijndel in 1832

Ruilverkaveling 1952 

In 1952 was er in Schijndel sprake van een Ruilverkaveling Smaldonken. Bij de stemming is de Ruilverkaveling afgestemd, omdat veel eigenaren bezwaar hadden tegen een eventuele opheffing van pootrechten.

De vier elementen waaruit pootrecht bestaat 

Illustratie voorpootrechtPootrecht bestaat uit 4 elementen:
  • Het hebben van een zakelijk recht
  • Het (onder-)houden van de houtopstand
  • Het mogen vellen van de houtopstand
  • Het mogen herplanten

Het hebben van een pootrecht 

Het hebben van een pootrecht :
  • zakelijk recht
  • koopakte, geldelijke waarde
  • verbonden aan een perceel, niet aan een persoon

Het onderhouden van de houtopstanden 

  • houder van een pootrecht heeft zorgplicht
  • houder van een pootrecht heeft recht op oogst
  • bij beschadiging van de boom kan de pootrechthouder de schade verhalen
  • de houder van een pootrecht is verplicht er voor te zorgen dat het wegverkeer niet in gevaar wordt gebracht door achterstallig onderhoud, door wortelopdruk of laaghangende takken
  • de houder van een pootrecht is verplicht er voor te zorgen dat het onderhoud aan bermen, sloten en watergangen op een normale wijze kan plaatsvinden

Het vellen van houtopstanden 

Voor bomen die onder het (over)pootrecht vallen, gelden de volgende regels:
  • polulier en/of wilg (ongeknot): geen vergunning nodig, wel melding door middel van het formulier
  • andere boomsoort en stamdoorsnede 30 cm of groter? Wel vergunning nodig, aan te vragen via www.omgevingsloket.nl
  • bij het vellen dient men de rechten van de grondeigenaar te respecteren en hiermee te overleggen over de uitvoering

Het herplanten 

  • de houder van een pootrecht mag te allen tijde herplanten, behoudens bestuursrechtelijke voorschriften (herplantvoorschriften in kapvergunning, of zelfstandige herplantplicht)
  • de herplant mag bestaan uit andere boomsoorten, behoudens bestuursrechtelijke voorschriften
  • de herplant mag plaatsvinden op andere plantafstanden, behoudens gangbare boom-/bosbouwkundige inzichten en behoudens bestuursrechtelijke voorschriften

Pootrechten kunnen teniet gaan 

Pootrechten kunnen teniet gaan:
  • door verjaring: nadat het 20 jaar niet gebruikt is
  • door afkoop én stopzetting van het gebruik
  • door onteigening
  • door ruilverkaveling (met afkoop: schadeloosstelling)
  • door vermenging: gemeente koop grond met pootrecht, maar behoud bij verkoop het pootrecht voor

Pootrechten en de Ruilverkaveling Sint-Oedenrode 

In 1989 zijn door de Landinrichtingsdienst pootrechten geïnventariseerd, voor zover gelegen binnen het Ruilverkavelingsblok. Alle grondeigenaren binnen het RVK-blok hebben hun rechten kunnen aangeven. Het kadaster heeft deze gegevens verwerkt en na een ter visielegging en een bezwaarperiode officieel vastgesteld. Uitgangspunt was, dat pootrechten bewaard blijven.

Consequentie 

De inventarisatie en vastlegging door het Kadaster heeft een opschonende werking. Ieder die toen zijn pootrechten niet heeft gemeld, heeft zijn rechten verspeeld.
De betreffende beplantingen zijn sinds eind 2005 in eigendom en beheer van de gemeente gekomen. De officiele pootrechten staan op een kaart, die sinds november 2005 op het gemeentehuis geraadpleegd kan worden.

Waar? 

Afbeelding voorpootrecht en overpootrecht omgeving Dungense steegOmgeving Dungense steeg
Voorpootrecht omgeving Olieeindsestraat met voormalige particuliere weg, voorpootrecht en vervallen voorpootrechtenOmgeving Olieëindsestraat
Kaart voorpootrecht