Ontmoeting tussen Theo Swagemakers en Jan Heesters

Wanneer de kunstenaars Theo Swagemakers en Jan Heesters elkaar in 1939 ontmoeten, herkennen zij zich in elkaar. Beiden zijn Brabanders. Beiden hebben een grote drang tot schilderen. Ze houden van het leven en willen dat ook vastleggen. Het weergeven van de zichtbare realiteit is daarbij het belangrijkst. Maar bij beide kunstenaars wordt die realiteit ook op een hoger plan getild. Ze willen in een kunstwerk het tijdloze vatten.

Ook na hun dood is er nog verwantschap tussen de kunstenaars. Naar beide kunstenaars is een museum genoemd: Museum Jan Heestershuis in Schijndel en het Theo Swagemakers Museum in Haarlem. Deze musea hebben nu besloten tot een bijzondere uitwisseling tussen hun collecties. In Haarlem is tot en met zondag 28 augustus de tentoonstelling ‘Twee Brabantse schildersvrienden’ te zien. In Schijndel opent op zondag 26 juni de expositie ‘Theo Swagemakers. Stil en uitbundig’.

Theo Swagemakers wordt in 1898 geboren in een Tilburgse textielfamilie. Als hij 25 jaar oud is, besluit hij te gaan studeren aan de kunstacademie, eerst in Brussel en daarna in Parijs. Terug in Nederland, gaat hij wonen in Amsterdam. Swagemakers wordt een veelgevraagd portretschilder. Hij heeft vele bekende, maar ook minder bekende Nederlanders geportretteerd. Zelfs Koningin Juliana en Prins Bernhard hebben voor hem model gezeten. Daarnaast legt Swagemakers zich toe op stillevens en landschappen.

Swagemakers wordt omschreven als joviale en sociale Brabander. Deze karaktereigenschap is hem zeer behulpzaam bij het schilderen van portretten. Hij leert de mensen die voor hem poseren snel kennen en weet hen te treffen in hun wezen. Vooral zijn stillevens laten ook een andere, meer beschouwende, kant van de kunstenaar zien. Het zijn verstilde, bijna meditatieve, werken.

Jan Heesters, geboren in 1893 te Schijndel, volgt in eerste instantie technisch tekenonderwijs: het is de bedoeling dat hij zijn vader zal opvolgen als wagenmaker. Als Heesters 23 jaar oud is, besluit hij echter dat hij kunstenaar wil worden. Schilderonderwijs krijgt hij in Amsterdam en Parijs. Hij laat zich inspireren door verschillende kunststromingen, maar vooral door de natuur en de mens: het leven zelf. In tekeningen, etsen en schilderijen legt hij dit op harmonieuze wijze vast.