Koppen met karakter. Portretten van Jan Heesters

De portretten van Jan Heesters zijn niet zijn bekendste werk. Vaak wordt Heesters geassocieerd met zijn etsen en schilderijen van het Brabantse leven en landschap. Toch zijn het juist zijn portretten die in 1978 de meeste lof oogstten tijdens een overzichtstentoonstelling ter ere van zijn vijfentachtigste verjaardag. Heesters mag dan een bescheiden man geweest zijn, over diverse portretten heeft hij zich tevreden en trots uitgelaten. Daarom staan de portretten van Jan Heesters tot en met 12 juni 2011 centraal in het Museum Jan Heestershuis.

Van veel vrienden maakte Heesters portretten, bijv. van zijn "vriend Tom voor het leven", alias dr. Hugo Heijman, Norbertijn te Heeswijk in 1940 . Daarnaast schilderde hij portretten van Sjef de Vries en Mies van Oppenraaij. De tentoonstelling toont ook twee zelfportretten. Heesters is in staat om krachtige koppen te tekenen en te schilderen: vaak weet hij een karakteristieke en delicate uitdrukking in het gezicht van de afgebeelde persoon te leggen. Zijn koppen hebben karakter!

Terwijl veel kunstenaars in de loop van de twintigste eeuw steeds abstracter gaan werken, is dit niet de kant die Heesters opgaat. Hoewel hij in zijn beginperiode experimenteert met verschillende moderne stijlen en technieken, blijft de gelijkenis met de zichtbare werkelijkheid bij hem het uitgangspunt. Hij ontwikkelt een eigen, realistische stijl, waarbij hij het belangrijk vindt om de sfeer en harmonie van een bepaald tafereel vast te leggen. Zijn portretten zijn dan ook met veel gevoel geschilderd, vaak tegen een eenvoudige, harmonieuze achtergrond.

Heesters ontving in zijn leven vele portretopdrachten. De Amsterdamse kunsthandelaar Siedenburg was enthousiast : " …mocht iemand me vragen een goed portretschilder aan te wijzen, dan zal ik niet aarzelen hem Jan Heesters aan te bevelen." Overigens waren zijn opdrachtgevers niet altijd tevreden met het bereikte resultaat. Zo werd het portret van prelaat Ondersteijn in 1946 geweigerd door de abdij van Berne in Heeswijk als gevolg van onvrede met de lichaamsverhoudingen. Twintig jaar later overkwam hem zo'n afwijzing nogmaals. Het portret van de stichteres van de orde Regina Coeli werd geweigerd, volgens de opdrachtgever vanwege de lila kleur van de jurk. Dit portret is onlangs door het museum verworven; bezoekers kunnen daarom in de tentoonstelling bekijken of zij de afwijzing terecht vinden.

De tentoonstelling is tot en met 12 juni te bezichtigen in het Museum Jan Heestershuis in Schijndel (geopend van di. tot en met zo. (13.00 – 17.00 uur). Op zondag 20 maart worden er speciale rondleidingen en activiteiten bij de tentoonstelling georganiseerd.